Сагълыкъ акъкъында бильгилернинъ артмасынен, истималджыларнынъ сайысы тек рациональ къошмалар я да иляджлар сатын алгъанда мундеридженинъ эффективлигине дегиль де, дикъкъатыны тышкъы къапламагъа-капсула къабугъына джельп этелер. Адеттеки желатин капсулаларына (айван-менбаларындан) коре, осюмлик-асындаки капсулалар табиий, хавфсыз ве айванлардан-сербест хусусиетлери ичюн зияде бегениле. Лякин чокъ адамларнынъ сатын алгъанда я да запаскъа къойгъанда бойле суали пейда ола: осюмлик- эсасында япылгъан капсулаларнынъ сакъланув муддети не къадар? Бу макъаледе бу мевзунынъ тафсилятлы талили бериледжек.
I. Себзелер капсулаларынынъ стандарт сакъланув муддети .
Адет узьре, уйгъун сакълав шараитлеринде осюмлик-эсасында япылгъан капсулаларнынъ стандарт сакъланув муддети, адет узьре, 3-тен 5 йылгъаджедир.
Бу вакъыт сынъыры аньаневий желатин капсулаларындан узунджадыр. Адеттеки желатин капсулалары дымны озьлерине чекмеге ве куфке огърагъанлар, шунынъ ичюн оларнынъ сакъланув муддети чокъ вакъыт сынъырлана. Аксине, осюмлик- эсасында япылгъан капсулаларнынъ эсас ингредиенти Гидроксипропил Метилцеллюлоза (ГМЦ) ола. Бу осюмлик-алынгъан материал химиявий джеэттен даа тургъун ве хачлы-багълав реакцияларына азджа огърагъан, бунынъ нетиджесинде онынъ сакъланув муддети узунджа ола. Экимлик ширкетлерининъ чокъусы эм илядж эффективлигининъ, эм де капсула къурулышынынъ эки тарафлама тургъунлыгъыны темин этмек ичюн, къапламада 3 йылгъа якъын къулланув муддети языла.
II. Сакълав муддетине тесир этеджек эсас факторлар
Себзелернинъ капсулаларыны назарий джеэттен чокъ вакъыт сакъламакъ мумкюн олса да, «раф муддети» белли бир сайы дегиль; о, сакълав муитине пек багълы.
Дымлылыкъны идаре этмек: себзелернинъ капсулалары дымлылыкъкъа желатин капсулаларындан яхшы даянсалар да, юксек-дымлылыкъ муитлеринде капсула къабугъы даа дымлыкъны озюне ала биле, бу исе йымшакълашувгъа, япышувгъа я да атта бозулувгъа кетире. Аксине, зияде къуру ерде капсула къабугъы дымлыкъны джойып, сынъырсыз ола биле, чатлакъланмагъа мейильли ола. Умумен, нисбий дымлыкъны 35% иле 65% арасында идаре этмек тевсие этиле.
Сыджакълыкънынъ тесири: Юксек сыджакълыкъ материалнынъ эскирмесини тезлештире. Себзелернинъ капсулаларыны догърудан-догъру кунеш нурларындан узакъ, салкъын ве къуру ерде сакъламакъ керек. Уйгъун арарет адет узьре 15 градустан 25 градускъадже ола .
Толдурыджы материалнынъ тесири: Капсуланынъ омюр муддети онынъ ичиндекилернен де багълыдыр. Эгер оны юксек гигроскопик тозлар я да ягълы мадделернен толдурсалар, капсула къабугъынынъ хызмет муддети къыскъармакъ мумкюн.
III. Себзелернинъ капсулаларынынъ муддети биткенини насыл бельгилемек мумкюн?
Истеъмальджилер оларакъ, биз осюмлик- эсасында япылгъан капсулаларнынъ къулланмакъ ичюн даа келишкенини ашагъыдаки сезиджи хусусиетлер ярдымынен къыймет кесе билемиз:
Керчек корюниши: адий себзелернинъ капсулалары бир тюрлю тюсте ве юзю тегиз ола. Эгер капсулалар арасында лекелер, ренк денъишмелери я да япышув/деформация тапылса, бу дымлыкъ зарарлангъаныны ве бозулгъаныны косьтере.
Докъума: Капсуланы яваштан къысынъыз. Эгер о, аномаль къатты ве сынъырсыз олса, я да пек йымшакъ ве йыкъылгъан олса, бу аномаль шараитлердир.
Кою: Юксек-кейфиетли осюмлик- эсасында япылгъан капсулаларда осюмликнинъ йымшакъ къокъусы бар я да олар къокъусыздыр. Эгер ачувлы, куфленген я да кескин къокъу тапылса, оларны деръал къулланмакъны токътатынъыз.
IV. Сакълав акъкъында тевсиелер .
Себзелернинъ капсулалары сакъланув муддети девамында оптимал вазиетте къалмасы ичюн, оларны яхшы-къапатылгъан савутларгъа, салкъын, къуру ве авалангъан ерде къоймакъ тевсие этиле. Буюк арарет фаркълары ве юксек дымлыкъ капсулалар ичюн «ольдюриджилер»дир.
Хуляса оларакъ, озь маддий тургъунлыгъы саесинде себзелернинъ капсулаларында, адет узьре, 100 мм ола.йылдан 5 йылгъадже сакъланув муддети. Лякин «раф муддети не къадар» деген суальге джевап сонъунда сакълав муитини догъру теминлегенинъизге багълыдыр. Ильмий сакълав – сагълыкъны къорчаламакънынъ екяне ёлудыр.
